Oluklu Mukavva Üretiminde Kullanılan Kağıtlar:
Oluklu Mukavva, iç ve dış yüzde olukluda (ondülede) kullanılan kağıt cins ve ağırlıklarına göre, çeşitli spesifikasyon ve gramajlarda üretilir. Bunlardan :
Lineer : Oluklu mukavvaların dış yüzeylerinde kullanılan perdahlı kağıt.
Kraft Lineer : Yumuşak ağaçtan elde edilen hamurun sülfat ya da alkalin prosesi işlenmesiyle elde edilir. Oluklu Mukavva üretiminde iç ve dış astar olarak kullanılır. Doğal renkleri kahverengi olan kraft lineer kağıtlar kısmen ya da tamamen beyazlatılabilir. Ancak herhangi bir beyazlatma yöntemi astarın dayanıklılığını % 5 - 10 arası azaltır.
Test Lineer : Kısmi selüloz ve atık kağıt elyafı ile üretilen oluklu mukavva kağıdıdır. Yine oluklu mukavva üretiminde iç ve dış astar olarak test lineer kağıtlar da kullanılabilir. Ancak oluklu mukavva kutu astarı olarak geri dönüştürülmüş kağıt elyafı kullanımı, kutunun dayanınıklılığını özellikle tropik koşullarda, büyük ölçüde azaltır. Eğer test lineer kağıtlar yüksek kaliteli seçilmiş atıklardan üretilir ve üzeri boyanırsa ortaya imitasyon kraft olarak adlandırılan ve mükemmel dayanıklılığı olan kağıtlar çıkar.
Test lineer ile kraft lineer aynı özellikte değildir. Test lineer, üzerindeki çok küçük siyah noktalar ile kraft lineerden ayrılır.
Oluklu mukavvanın iki yüzü arasında kalan kısım ondüle kısmıdır. En iyi kalite olarak yapraklarını döken ağaçların kısa elyafından özel pişirme yöntemi ile kağıt hamuru elde etmek suretiyle üretilir. Böyle elde edilen oluklara "yarı kimyasal oluk" denir ve çok az miktarda temiz kraft atığı içerir. Ondüle malzemesi yapımında saman kağıdı da kullanılır.
Olukların büyük bölümü atık kağıtlardan üretilir ve eğer en son teknolojiden yararlanılarak kimyasal işlemlerde üretilmemiş ise; kalitesi, yarı kimyasal oluklardan daha düşüktür. Yarı kimyasal olukların standart baz ağırlığı 112, 127 ya da 150 gr/m²'dir.
En iyi oluklu mukavva kutu, kutunun iç ve dış yüzeyine temel ağırlığı aynı olan kağıt astarlanarak elde edilir.
Oluklu mukavva üretiminde kullanılan temel bir hammade de kağıtları bir arada tutacak tutkaldır. Oluklu mukavva kutunun üretim hataları arasında tutkalın tam ve yeterli uygulanmaması, en göze çarpan kusurlardandır. Oluklu mukavva kutu üretiminde önceleri adheziv olarak kullanılan sodyum silikatın yerini artık çeşitli nişastalar ve özellikle mısır nişastası alır. Bu adhezivin tropik koşullara direncini arttırmak için çeşitli kimyevi maddeler katılabilir.
Oluklu mukavva kutuların tasarımında, gerekli basınç direncine erişmek için, kağıtların çeşitli özelliklerinden yararlanılır. İki tabaka kağıt arasındaki ondülenin biçimi, bitmiş kutuya yukarıdan aşağıya sertlik ve dayanıklılık kazandırır. Olukların dışındaki değişkenler (ondülenin dalga cinsi,) oluklu materyalin kat adeti ve taşıyıcı yapının konumudur. Islak ambalajlama durumunda daha fazla dayanıklılık sağlamak için oluklu mukavva kutuların bazıları wakslanabilir ya da kimyasal işlem görebilirler; hatta kağıdın içine lifler dokunabilir.
Oluklu mukavva, iç ve dış yüzde olukluda (ondülede) kullanılan kağıt cins ve ağırlıklarına göre, çeşitli spesifikasyon ve gramajlarda üretilir.
Oluklu mukavva üretiminde yararlanılan 5 tip oluk tipi vardır. Bunlar; A, B, C, E, K harfleriyle tanımlanır.
A Dalga (İri Dalga) : Bir metredeki oluk sayısı 104 - 125, oluk yüksekliği 4,5 mm. - 4,7 mm. arasında olan oluklu mukavvadır. Taşıyıcı olmayan ürünlerin ambalajlanmasında ve birçok sıra üst üste istiflenecek ambalajların yapımında; yastık görevi yapmaları ve çok emici olmaları nedeniyle de ara bölme, takviye vb. Malzemenin yapımında başarıyla kullanılır. A tipi oluklu mukavva en iyi alt ve üst sıkıştırma dayanıklılığı sergiler. Sebze ve meyve kutularının üretiminde kullanılır.
B Dalga (İnce Dalga) : Bir metredeki oluk sayısı 150 - 184, oluk yüksekliği 2,1 mm. - 2,9 mm. arasında olan oluklu mukavvadır. Oluk yüksekliklerinin ve dalga aralıklarının az olması nedeniyle yüzey ezilmesine karşı diğerlerinden daha dayanıklı olan B dalga, diğerlerine baskıya daha uygun yüzeye sahiptir.
C Dalga (Orta Dalga) : Bir metredeki oluk sayısı 120 - 145, oluk yüksekliği 3,5 mm. - 3,7 mm. arasında olan oluklu mukavvadır. C tip, A tipi gibi en iyi alt ve üst sıkıştırma dayanıklılığı sergiler.
E Dalga (Mikro Dalga) : Bir metredeki oluk sayısı 275 - 310, oluk yüksekliği 1,15 mm. - 1,65 mm. arasında olan oluklu mukavvadır. İnce bir dalga olan E dalga oluklular; dayanıksız tüketim malları ve hediyelik ambalajlar için üretilir.
K Dalga (Çok İri Dalga) : Bir metredeki oluk sayısı 90 - 103, oluk yüksekliği 5,6 mm. - 8,5 mm. arasında olan oluklu mukavvadır.
Oluklu Mukavva Tipleri
Oluklu mukavva kutu üretiminde dört tip oluklu mukavva kullanılır.
Tek Yüzlü Oluklu Mukavva : Bu malzeme, sargılama, sıkıştırma ya da yastıklama amacıyla kullanılır.
Tek Dalga Oluklu Mukavva : İç, dış ve oluklu tabakası olmak üzere üç kağıttan oluşan oluklu mukavvadır.
Çift Dalga Oluklu Mukavva : A+B, A+C, B+E, B+C gibi ikili kombinasyonla üretilir. Güçlü olmaları nedeniyle büyük yük taşıyabilir, üst üste istiflenmeye çok uygundur, teleskopik kutu yapımında ya da dökme ambalajı olarak kullanılır.
Üç Dalga Oluklu Mukavva : A+B+E, B+A+C gibi kombinasyonlarla üretilir. Hacimli ve çok ağır ürünlerin taşınmasında kullanılır.
Özellikle son yıllarda gelişen ambalaj sanayi ile daha az miktarda ürün satın alınmasını sağlayacak ve daha uzun süre dayanabilecek özellikte ambalaj malzemelerinin yapılması mümkün hale gelmiştir. Bu da ister istemez hayatımızdaki ambalaj maddelerini dolayısıyla oluşan ambalaj atıklarının miktarının her geçen gün daha da arttırmaktadır. Bu sebeple bilinçli tüketim yapılarak katı atıklar içindeki ekonomik değere sahip ambalaj materyallerinin (kağıt, cam, metal, plastik) geri kazanılması gerekmektedir.
Çeşitli ambalaj malzemelerinin çevreye sorumsuzca atılması sonucu, çirkin görünüşün yanında, bunların doğada uzun süre bozunmamaları sebebiyle çevre kirlenmektedir. Doğaya bırakılan bir kağıt mendil 3 ayda, bir elma çöpü 6 ayda, kola kutusu 10 yılda, cam şişe 4000 yılda yok olabilmektedir.
Ambalaj atıklarının geri kazanılmasıyla;
- Doğal kaynaklarımız korunur,
- Enerji tasarrufu sağlanır,
- Atık miktarı azalır,
- Geri dönüşüm geleceğe ve ekonomiye yatırım demektir.
Geri Dönüşüm ve Geri Kazanım
Cam, metal, plastik, kağıt/karton gibi değerlendirilebilir gıda ambalaj atıkları çeşitli fiziksel ve kimyasal işlemlerden geçirilerek yeni bir hammaddeye veya ürüne dönüştürülebilirler. Bu atıkların bir takım işlemlerden geçirildikten sonra ikinci bir hammadde olarak üretim sürecine sokulmasına "Geri Dönüşüm" denir. Bu süreç her bir atık türü için malzemenin cins ve niteliğine göre farklılık gösterir.
Geri kazanım terimi ise tekrar kullanım ve geri dönüşüm kavramlarını da içerdiği için biraz daha geniş kapsamlıdır. Değerlendirilebilir atıkların kaynağında ayrı toplanması, sınıflandırılması, fiziksel ve kimyasal yöntemlerle başka ürünlere veya enerjiye dönüştürülmesi işlemlerinin bütünü "Geri Kazanım" olarak adlandırılır. Geri dönüştürülebilir atıklardan yeni ürün ve malzemeler üretmek için en temel konu bu atıkların oluştukları kaynakta temiz ve türlerine göre ayrılmış olarak biriktirilmesidir. Değerlendirilebilir atıklar diğer atıklar ile karıştırılırsa kirleneceği için elde edilecek yeni ürünün kalitesi düşük olur. Bu nedenle geri dönüştürülebilir atıklar, diğer atıklardan yani çöplerden ayrı ve temiz olarak toplanmalıdır.
Geri Dönüşümün Uygulama Aşamaları
- Tekrar kullanılabilir ambalaj atıklarının (cam, metal, plastik ve kağıt/karton) diğer atıklar ile karıştırılmadan temiz bir şekilde ayrı olarak biriktirilmelidir.
- Ayrı olarak biriktirilen bu atıklar, çöple karışmadan temiz bir şekilde belediyeler tarafından uygun araçlar kullanılarak ayrı toplanır.
- Kaynağında ayrı toplanan bu atıklar ayırma tesislerinde cinslerine göre (cam, metal, plastik, kağıt/karton olarak) sınıflandırılır. Bu üç işlem geri kazanım olarak tanımlanmaktadır.
- Geri kazanılan atıklar tekrar işlenmek ve değerlendirilmek üzere geri dönüşüm işletmelerine sevk edilir. Geri dönüşüm işlemi her malzeme türü için farklı işlemlerden oluşur.
- Geri dönüşüm işlemi çoğu kez önemli ölçüde ekonomik ve çevre kazançları oluşturur.
Geri Dönüşümün Yararları
- Doğal kaynaklarımız korunur. Kullanılmış ambalaj ve benzeri değerlendirilebilir atıkların bir hammadde kaynağı olarak kullanılması, yerine kullanıldığı malzeme için tüketilmesi gereken hammaddenin veya doğal kaynağın korunması gibi önemli bir tasarrufu doğurur. Doğal kaynaklarımız, dünya nüfusunun ve tüketimin artması sebebi ile her geçen gün azalmaktadır. Bu nedenle doğal kaynaklarımızın daha verimli bir şekilde kullanılması gerekmektedir.
- Enerji tasarrufu sağlanır. Geri dönüşüm sırasında uygulanan fiziksel ve kimyasal işlem sayısı, normal üretim işlemlerine göre daha az olduğu için, geri dönüşüm ile malzeme üretilmesinde önemli bir enerji tasarrufu sağlanır. Geri dönüşüm ile tasarruf edilen enerji miktarı atık cins ve bileşimine bağlı olarak değişmektedir. Örneğin bir alüminyum kutunun geri dönüşümü ile %90, kağıdın geri dönüşümü ile %60 oranında enerji tasarrufu sağlandığı birçok uzman tarafından ifade edilmektedir.
- Atık miktarı azalır. Geri dönüşüm sayesinde çöplüklere daha az atık gider ve buna ek olarak bu atıkların taşınması ve depolanması kolaylaşır, çünkü artık daha az çöp alanı ve daha az enerji gerekmektedir.
- Geri dönüşüm ekonomiye katkı sağlar Geri dönüşüm sayesinde hammaddelerin azalması ve doğal kaynakların tükenmesi önlenecek, böylelikle ülke ekonomisine katkı sağlanacaktır.
Kaynak:OMUD